تازه هاي علمي

 

شماره 52

مركز اطلاع رساني دارو و سموم

با دسترسي به منابع معتبر اطلاعاتي و اينترنت آماده

ارائه مطالب علمي مفيد و جديد به علاقه مندان                         مي باشد. اين مركز از پيشنهادات  شما همكاران در تهيه اين مجموعه استقبال مي كند.

7634014

سرپرست مركز: دكتر غلامرضا كريمي

                                                                                         تهيه كنندگان : دكترنعيمه نوبخت

                                                                                                               دكتر ليلا ناظميان                                                                           

                    دكتر زهرا طاحونه يان  

                

(Hemorroid®) بواسير

مقدمه :

بواسير بيماري است كه در آن وريدهاي ناحيه مقعد متورم و دردناك مي گردد و ممكن است خونريزي نمايد.بواسير ممكن است در داخل مقعد( بواسير داخلي كه شامل 4 درجه مي باشد) يا خارج آن (بواسير خارجي كه به ندرت همراه با ترومبوز      مي گردد) باشد.هر دو نوع اين بواسير شايع بوده و همراه با افزايش فشار هيدروستاتيك در وريد پورتال مي باشند.

علت بيماري:

اين بيماري علت مشخصي ندارد وممكن است در هرسني بروز نمايد. يبوست و دفع مدفوع حجيم و سخت ممكن است به تشكيل آن كمك نمايد. ساير عوامل كمك كننده شامل سابقه خانوادگي، بعضي بيماريهاي جسمي، بارداري، نشستن به مدت طولاني و رژيم غذايي كم فيبر و مصرف كم مايعات مي باشند.

علائم بيماري:

وقتي بواسير داخلي بزرگ مي گردد، تا زماني كه تورم وريدها توام با ترومبوز، عفونت يا فرسايش قسمت بالاي سطح موكوسي نباشد، معمولا همراه درد نمي باشد.( درد در فيستولهاي مقعدي  شايعتر است.) بسياري از بيماران از وجود خون قرمز روشن بر روي كاغذ توالت يا بر روي مدفوع همراه باخارش و احساسي مبهم و ناخوشايند در ناحيه مقعد شكايت دارند.اين احساس ناراحتي زماني افزايش مي يابدكه بزرگ شدن يا افتادگي مقعد روي مي دهد كه توام با ادم و اسپاسم اسفنگتر دفعي                    مي باشد.تورم بواسير خارجي به دليل اينكه شبكه وريدي آن زير پوست قرار گرفته است كاملا دردناك است.( به خصوص اگر افزايش حجم  وريدي ناگهاني باشد).به طور كلي بواسير با علائم يبوست، درد و ناراحتي و خارش، زورزدن هنگام دفع، احساس پري و وجود بلغم در مدفوع همراه مي باشد.

تشخيص : 

 تشخيص هموروئيد داخلي و خارجي از طريق معاينه، آزمايش ديجيتالي و مشاهده مستقيم در آنوسكوپ و پروكتوسكوپ مي باشد.گرچه مشكل هموروئيد شايع            مي باشد، ولي هر خونريزي ركتال يا كم خوني فقر آهن را نبايد به هموروئيد نسبت داد مگر اينكه قبلا از سالم بودن قسمت فوقاني دستگاه گوارش مطمئن شويم.

درمان :

بواسيردر بسياري از موارد به درمانهاي سنتي مانند حمام آب گرم يا نرم كننده هاي مدفوع پاسخ مي دهند، ولي هموروئيد داخلي كه ايجاد افتادگي مزمن در ناحيه مقعد مي نمايند، به جراحي بهتر جواب مي دهند. درموارد خفيف تر بزرگي         يا افتادگي مقعد مي تواند با استفاده از نواركشي بند آورنده خون يا تزريق عوامل اسكلروزه كننده( مانند sodium tetradechol sulfate ) درمان شود.    به طوركلي درمانها شامل 4 دسته مي باشند: الف-درمانهاي غير دارويي         ب- درمانهاي دارويي     ج-جراحي د-درمانهاي گياهي

الف -درمانهاي غير دارويي :

1-جلوگيري از اعمال فشار بر ناحيه مقعد( مانند نشستن    بر روي يك حلقه باد شونده)

 2-خودداري از زور زدن هنگام اجابت مزاج وكم كردن زمان نشستن در دستشويي  

3- افزايش مصرف سزيجات تازه، ميوه جات ( مانند آناناس)، غذاهاي فيبردار و آب

4-كم كردن مصرف چربيهاي اشباع( حيواني) و افزايش مصرف چربيهاي غير اشباع ( گياهي)

5- غذا خوردن در فضاي آزاد و آرام و جويدن كامل غذا

6- نشستن به مدت 3 دقيقه در لگن آب گرم و سپس 1 دقيقه در آب سرد، اين كار تا 3 بار تكرار شود تا يك ست(Set) تكميل گردد. يك تا دو ست در روز3 تا 4 بار درهفته توصيه مي شود.   

  7-استراحت    

ب-درمانهاي دارويي :

1- Saline Laxatives ( ملين هاي سالين) كه حاوي يونهاي سيترات، منيزيم، فسفات، و سولفات  مي باشند و به عنوان نرم كننده مدفوع  و جلوگيري از دفع مدفوع سخت و وارد آمدن فشار برمدفوع به كار مي روند

2- بي حس كننده هاي موضعي به تنهايي مانند ژل ها و پماد هاي ليدوكائين، بنزوكائين و پراموكسين، همچنين نيتروگليسرين موضعي مي تواند باعث كاهش درد بيمار گردد.        3- ملين هايي به فرم بالك مانند پسيليوم و عصاره مالت

 4- شياف ها و پماد هاي آنتي هموروئيد كه حاوي تركيبات :  الف- بي حس كننده هاي موضعي كه در بالا ذكر گرديد كه براي كاهش درد بيمار به كار مي رود. ب- تركيبات وازوكنستركتيو(منقبض كننده) مانند فنيل افرين و اپي نفرين براي كاهش تورم و خارش و احساس ناراحتي در مقعد             ج- تركيات قابض مانند گياه هامامليس، زينك اكسايد، آلومينيوم ساب استات و كالامين  كه باعث برطرف شدن خارش، سوزش و تحريك مي گردد. د- تركيبات محافظ مانندكره كاكائو، گليسرين، روغن پارافين، لانولين و روغن كبد ماهي كه باعث نرم شدن ناحيه تحريك شده گرديده و از تحريك بيشتر جلوگيري مي نمايد.

و- تركيبات ضد التهاب مانند هيدروكورتيزون

ج-جراحي :

 هموروئيد داخلي كه ايجاد حالت افتادگي مزمن مي نمايند، به جراحي بهتر جواب مي دهند ولي در مواردي كه هموروئيد خارجي همراه با ترومبوز شديد باشد درمان شامل ايجاد برش و جدا كردن لخته خون وسپس فشرده كردن ناحيه مربوطه             مي باشد.در زمان التهاب شديد مقعد و وجود زخم معده يا كوليت اولسراتيو بايد از انجام جراحي اجتناب گردد و نيز انجام پروكتوسكوپي يا كولونوسكوپي قبل از انجام عمل لازم مي باشد.

د- درمانهاي گياهي :

1-Plantago psyllium ( اسفرزه) : كه به عنوان يك ملين حجم دهنده  با دوز 1 تا 2 قاشق مربا خوري در روز ( 6 گرم در هر قاشق ) در بعد از ظهر يا قبل از صبحانه  مصرف  مي گردد.

2-Horse chestnut (( Aesculus hippocastanum

( شاه بلوط هندي) : كه عصاره آن( حاوي تركيبAescin ) به فرم خوراكي ( با دوز mg/day120-40 ) يا موضعي ( ژل 1 تا 2 % چند بار در روز) دردرمان هموروئيد به كار مي رود.( اين گياه بومي يونان و بلغارستان بوده ولي به دليل زيبايي آن در ايران  نيز پرورش    مي يابد.)

3-Hesperidin ( يك بيوفلاونوئيد است كه در تيره مركبات وجود دارد ) به فرم خوراكي به عنوان ضددرد و ضد التهاب ( از طريق مهار پروستا گلندين ها) دردرمان هموروئيد( از قرص هاي500 آن  ((Daflon®، 2 قرص سه بار در روز به مدت 3 روز و سپس 1 قرص 3 بار در روز به مدت 4 روز)  به كار  مي رود.

References:

                                                       

1-Alt.medex® 2004

2-Harrison’s Principlesof Internal medicine,16^th,2004.p1700.

3-Micromedex®(Deasease dex.) 2004

4-www.medscape.com & www.google.com

5-راهنماي بيماران در بيماريهاي شايع، گياه درماني، هوميوپاتي و…، ترجمه دكتر حسين خدمت، ،1379، صفحه 64-63